Bursa Psikiyatri
  Psikiyatrist ve Psikoterapist Ali Algın Köşkdere  0224 232 33 70  0224 232 33 02 0554 342 82 88
PSİKİYATRİ

ÖZEL DOSYALAR

PSİKİYATRİ ÇALIŞANLARINA

PSİKİYATRİ/PSİKOLOJİ KİTAPLIĞI

SANAT-I-YORUM

Psikoterapide Nesne Iliskisi

Agir Kisilik Bozukluklarinda Psikoterapötik Stratejiler

Sevgi, Suçluluk ve Onarım

Göç ve Kimlik

Psikanalitik Psikoterapiler

Yas Tutmama Mücadelesi

22/08/2005'den beri
 Bugün  128 
 Toplam  1536597 
Bugün: 25/04/2014

Anasayfa » Lüzümlü Bilgiler

BİLİMSEL BİR MAKALE / TEZ NASIL YAZILIR?

 Derleyen: Nihat Güney, nihatguney@ttmail.com

 

1.      GENEL:

Bilimsel makale/tez, özgün araştırma sonuçlarını tanımlayan yazılmış basılmış bir rapordur. Bu yazı gözlemlerin değerlendirilebileceği, deneylerin tekrarlanabileceği entelektüel işlemleri yorumlama imkânı verecek bir açıklama olmalıdır. Bu şekilde düzenlenmiş bir yazının içeriğini ihtiva eden basit ama etkin kısaltma 1972 den beri Amerikan Ulusal Standardlar Enstitüsü tarafından tanımlanan IMRAD sisteminde ifade edilmektedir.

Ülkemizde her üniversitenin tez/ makale hazırlanmasında ayrı tez yazım kılavuzları varsa da bilimsel yazıların omurgası IMRAD akronimine dayanmaktadır. Aşağıdaki yazı; bu konuda çalışanlara yardımcı olmak maksadıyla, TÜBİTAK tarafından yayımlanan  “DayR.A.,İng: Bilimsel Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Çeviri, Altay G.A., TÜBİTAK, 2000” eserinin esas alınarak, hazırlanmıştır. Detaylı bilgi için http://journals.tubitak.gov.tr/kitap/maknasyaz/ incelenmelidir.

Bir makale/tezin IMRAD’ a göre düzenlenmesinde yapılacak ana işlemler müteakip maddelerdedir.

 

2.      BAŞLIK:

Genel: Tez veya makalenin içeriğini ifade eden yeterli ölçüde en az sayıda kelimeler dizisidir. Genel terimleri değil özel terimleri ifade etmelidir. Başlık bir etikettir bir cümle değildir. Fakat kelimelerin sırası önemlidir. Başlıklarda kısaltma yapılmaz. Başlıkta neyin, ne yapıldığı/olduğu açıkça belirtilmelidir. Örnek “Streptomisin Kullanarak MicrobacteriumTuberculosis’in Büyümesinin Engellenmesi” gibi

 

3.      YAZAR SIRALAMASI: (Makalelerde)

Genel: Üzerinde anlaşmaya varılmış genel kabul gören bir kural yoktur. İngiliz Dergileri alfabetik sıra olmasını ister. Üç yazar varsa çoğunlukla önemli yazarilk veya son yeri ister. Makalelerde modern eğilim ana üretici ve deneyimli yazarı ilk yazar tanımlama eğilimindedir. İlk yazar öğrenci olduğu durumlarda, ilk yazarın deneyimli yazar olarak varsayılması şimdilik kabul gören bir durumdur. Yeni bir eğilim deneyimli bilim adamlarınındaha genç meslektaşlarına veya öğrencilerine ilk isim olma hakkını tanımasıdır.

 

4.      ÖZET:

a.       Genel: Özet tez/ makalenin küçültülmüş biçimidir. Kısa özette tez/ makalenin ana kısımlarını (Giriş, malzeme ve yöntemler, sonuçlar, tartışma) her birinin kısa bir özeti verilmelidir.

b.      Kısa özet deYapılacaklar:

(1)   Araştırmanın kapsamını ve amacını belirtmeli,

(2)   Kullanılan metodolojiyi tanımlamalı,

(3)   Verileri özetlemeli ana sonuçları belirtmelidir.

(4)   Sonuçların önemi genellikle üç kez verilmesiyle gösterilir: Kısa özette, tekrar Girişte ve tekrar ayrıntılı olarak Tartışmada belirtilmelidir.

(5)   Kısa özet ’in çoğu veya tamamı yapılmış çalışmaya atıf olduğu için geçmiş zamanda yazılmalıdır.

Kısa özette yapılmaması gerekenler:

(1)   Yeni bilgi veya makalede belirtilmeyen sonuçlar verilmemelidir.

(2)   Kaynak gösterme yapılmamalıdır.

(3)   Uzun bir terim kısa özet içinde birkaç defa kullanılmıyorsa kısaltılmamalıdır.

(4)   En çok yapılan hata konuyla ilgisiz ayrıntıların verilmesidir.

 

5.      GİRİŞ: (Introduction)

a.       Genel: Girişin amacı okuyucunun konuyla ilgili önceki yayınlara bakmaya ihtiyaç duymaksızın şimdiki çalışmanın sonuçlarını anlayıp değerlendirmesine imkân verecek yeterli ölçüde temel bilgiler vermektir. Giriş de tezi veya makaleyi yazmada ki amacın kısa ve açık olarak belirtilmesi gerekir. Kaynaklar en önemli temel bilgileri vermek üzere dikkatlice seçilir. Giriş geniş zamanda yazılır. Girişte konunun niçin seçildiği ve neden önemli olduğu açıklanır. Yapılmış çalışmalar ve yöntem seçimi öyle sunulmalıdır ki okuyucu problemin ne olduğunu ve sizin çözmek için nasıl hareket ettiğinizi anlamalıdır. Girişin kapanış noktası olan temel bulgu ve sonuçların belirtilmesi yani problemden çözüme kadarki yol haritası o kadar önemlidir ki kısa özette bir miktar tekrarı çoğu zaman istenir.

b.      Yapılacaklar:

Giriş aşağıdaki sorulara cevap vermelidir.

(1)   Araştırılan konunun öncesi ve gelişimi gösteren temel bilgilerin verilmesi ve kendi çalışmanıza temel hazırlanması yapılmalıdır.

(2)   Araştırılan problemin niteliği ve kapsamı maksadıaçıklıklasunulmalıdır.

(3)   Test edilmek istenen hipotez/ hipotezler belirtilmelidir.

(4)   Araştırma yöntemini belirtmelidir.

(5)   Araştırmanın ana verilerini belirtmelidir.

(6)   Bulgularıortaya koymalıdır.(Okuyucuyu merak içinde bırakmamalıdır. Bilimsel bir tez veya makaleyi okumak dedektif hikâyesi okumak gibi değildir. Başlangıçtan itibaren cinayeti uşağın yaptığının bilinmesi istenir.)

(7)   İlgili yayınlar değerlendirilmelidir.

(8)   Elde edilecek sonuçlar ve nasıl kullanılacağı,

(9)   Tezde kullanılan özel terim ve kısaltmaların açıklanması yapılmalıdır.

Giriş maddesi tezde 3-5 sayfa olabilir, bir makalede ise birkaç cümle ile bir- iki sayfa olabilir.

 

6.      MALZEME VE YÖNTEMLER: (Methods)

a.       Genel: Araştırmanın hangi yöntemlerle, araçlarla nasıl yapıldığı anlatılır. Bu bölümün yazılmasında ana kural konuyu bilen bir kişinin yapılan çalışmaları tekrar edebileceği ayrıntıları vermektir. Bu bölümün çoğunun geçmiş zamanda yazılması gerekir. Bölümün ana amacı deney tasarımı tarif etmek(Ve gerekli ise savunmaktır.) ve sonra konuyu bilen bir kişinin bu deneyleri tekrar edeceği ayrıntıları vermektir.

b.      Bu bölümde yapılacaklar:

(1)   Ana kural: Deneylerin, bunları yapma yetenek ve bilgisi olan bir kişi tarafından yeniden yapılabilmesi için yeterli bilgi verilmesi gereğidir.

(2)   Kullanılan kimyasal maddelerin teknik özellikleri, miktarları, kaynağı, hazırlama yöntemini yazınız. Bazen, kullanılan numunelerin kimyasal ve fiziksel özelliklerini vermek gerekebilir. Ticari isimlerden kaçınınız, genel veya kimyasal isimler her zaman tercih edilir. Eğer ürün çok özelse farklar belirtilemiyorsa ticari isim kullanımı ve üretici ismi esastır.

(3)   Yöntemler için sunuş sırası kronolojiktir.

(4)   Ölçümler tam ve hatasız verilir. Yöntemler yemek tariflerine benzer. Bir reaksiyon karışımı ısıtıldıysa, sıcaklık derecesini verin. Nasıl ve Ne kadar gibi sorular, yazar tarafından tam olarak cevaplanmalıdır.

(5)   İstatiksel analiz çoğu zaman gereklidir. İstatistikleri değil datayı vermeli tartışılmalıdır. Sıradan istatiksel yöntemler yorumsuz kullanılmalı ileri ve olağandışı yöntemler kaynak göstermeyi gerektirebilir.

(6)   Araştırma sonuçlarının değerlendirmek için kullanılan istatistiki yöntemler ayrıntılı olarak tanımlanmalıdır.

(7)   Kullanılan bilgisayar programı belirtilmelidir.

(8)   Anlatımda özne ve eylem belirtilmelidir.

(9)   Bu bölümde sonuçlar verilmemelidir.

 

7.      SONUÇLAR: (Results)

a.       Genel:Sonuçların açık ve basit olarak belirtilmesinde ihtiyaç vardır. Çünkü sizin dünyaya katkıda bulunduğunuz yeni bilginin kapsandığı kısım sonuçlardır. Makalenin önceki kısmı (Giriş, Malzeme ve Yöntemler) sonuçları neden ve nasıl elde ettiğinizi söylemek için tasarlanmıştır. Makalenin sonraki kısmı (Tartışma) bunların ne anlama geldiğini anlatmak içindir. Bu nedenle makalenin tümü Sonuçlar temelinde ayakta durmalı veya devrilmelidir. Bunun için, sonuçlar kristal berraklığıyla sunulmalıdır.

b.      Yapılacaklar:

(1)   Bu bölümde malzeme ve yöntemler bölümünde verilmiş deneysel ayrıntıları tekrarlamaksızın deneylerin bir çeşit genel tanımını vermelisiniz.

(2)   İkinci olarak araştırma sonunda elde edilen veriler yorumlama yapılmaksızın geçmiş zamanda sunulmalıdır.

(3)   En önemlisi verilerin bitmez tükenmez tekrarlı veriler yerine örnek verilerin sunulmasıdır.

(4)   Eğer bir veya birkaç veri sunulacaksa metin içinde tarif edilerek, tekrarlı veriler sunulacaksa tablo veya grafiklerle sunulmalıdır.

(5)   Çalışmada planlanan akıştan herhangibir sapma varsa sebepleri ile anlatılmalı bunların sonuçlara olan etkisinin nasıl en aza indirildiği veyaönlendiği açıklanmalıdır.

(6)   Deney koşullarında neyi bulamadığınızın belirtilmesi iyi bir sigortadır. “kanıtın yokluğu, yokluğun kanıtı değildir.”

(7)   Sonuçlar verilirken küçük sayılarda % yerine kesir kullanılmalı, ondalık sayılar uzatılmamalı

(8)   Şekil ve tablolar kullanıldığında şekillerin altlarına kısa ve açıklayıcı bilgiler verilmeli şekil içinde kullanılan sembol ve işaretler ayrıntılı olarak belirtilmelidir.

(9)   Tüm yorumlar tartışma bölümüne bırakılmalıdır.

 

8.      TARTIŞMA:(Discussion)

a.       Genel: Tartışmanın ana amacı gözlenen gerçekler arasındaki ilişkileri göstermektir.

b.      Bu bölümde:

(1)   Sonuçların gösterdiği ilkeleri, genellemeleri ve ilişkileri sunmaya çalışın.

(2)   İstisnalara veya ilgi kuramadıklarınıza uzlaşma olmayan noktalara işaret edin. Asla uyumlu olmayan verileri çok riskli bir alternatif olan örtmeye çalışma veya eritme yollarına gitmeyin.

(3)   Sonuçlarınızın ve yorumlarınızın evvelce yayımlanmış çalışmalarla nasıl uyum içinde olduğunu (veya zıt olduğunu) gösterin.

(4)   Çalışmanızın teorik yönleri yanında olası pratik yönlerini de tartışın.

(5)   Vardığınız neticeleri açıkça ifade edin.

(6)   Kanıtlarınızı her sonuç için özetleyin.

(7)   Tartışma bölümünde başkalarının çalışmaları (yerleşmiş bilgiler) geniş zamanda, sizin kendi sonuçlarınız geçmiş zamanda anlatılmalıdır.

(8)   Tartışma çalışmanın önemini belirten kısa bir özet veya sonuçla bitmelidir.

(9)   Sonuçlarda verilmeyen hiçbir bulgu tartışmaya konulmamalıdır.

 

9.      TEŞEKKÜR:

a.       Genel: Teşekkürde önemli olan basit bir nezakettir. Bu paragrafta bilimsel olan hiç bir şey yoktur.

b.      Teşekkürde iki olası konu ele almayı gerektirir.

(1)   İlk olarak sizin laboratuvarınızda veya başkasında bulunan herhangi bir kişiden alınan bir önemli yardım için teşekkür etmelisiniz.

(2)   İkinci olarak dışardan alınan maddi katkılara teşekkür edilmelidir.

(3)   Teşekkürde önemli olan basit bir nezakettir.

(4)   Teşekkür konusu önemli fikir, önemlimalzeme, belli fikir öneri veya yorumla ilgili ise özel olarak belirtilmelidir.

(5)   Genel olarak yapılan bir teşekkür ifadesi o kişiyi bütün makaleyi savunmak gibi hassas bir konuma sokabilir.

(6)   Dilek kelimesinin teşekkürde olmaması gerekir. Örnek “John Jones’a teşekkür etmek isterim” hem kelime israfı hem de teşekkür etmek isterdim, fakat John’un çok da yardımı olmadı gibi bir anlamda verebilir. Doğrusu “John Jones’a teşekkür ederim” yeterlidir.

 

10.  KAYNAKLAR:

a.       Genel: Sadece yayımlanmış olan önemli kaynaklar verilmelidir.

b.      Kullanmayı düşündüğünüz sisteme göre en çok kullanılan yöntemlerdenolan APA, MLA ve Chicago yöntemlerinden hangisini kullanacaksanız Word- Başvurular- Alıntı Ekle-Yeni Kaynak Ekle- Kaynak Oluştur Menüsünü kullanıp, Stil Bölümünden Yöntem seçerek kaynağı sayfaya ekler, Kaynakları Yönet Menüsünden de sayfa veya bölüm veya makale sonuna tüm kaynakları yerleştirebilirsiniz. 

 

11.  EKLER:

Verileri tablolar halinde sunmak bilimsel bir yazının kalbi, daha da ötesi, beynidir.(P. Morgan) Ancak bu makalede bu konu açıklanmamıştır. Detaylı bilgi için Kaynak 1. e bakınız

 

 

AÇIKLAMALAR:

SÖZLÜK        :

Veri     : Gözlem ve deneye dayalı araştırmanın sonuçları: İstatistik veriler.

Bulgu   : Araştırma verilerinin çözümlenmesinden çıkarılan bilimsel sonuç, netice.

TDK Güncel Türkçe Sözlük

 

KAYNAKLAR:

1.      DayR.A.,İng: Bilimsel Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Çev: Altay G.A. TÜBİTAK, 2000, http://journals.tubitak.gov.tr/kitap/maknasyaz/

2.      DEMİR S.Y.,IMRADve Yazı Hazırlamak,  SAĞLIK BİLİMLERİNDE SÜRELİ YAYINCILIK – 2006

3.      Bayram Y.,YAZIM ŞARTLARI

 

PSİKİYATRİK MUAYENE VE PSİKOTERAPİ

BURSA PSİKİYATRİ TV - VİDEOLAR

KATILDIĞIMIZ ETKİNLİKLER

HOBİLER VE UĞRAŞLAR

ÖNERİLEBİLECEK SİTELER

BURSA'DA SAĞLIK

BURSA'DA KÜLTÜR VE SANAT

ÖNEMLİ TELEFONLAR

ÇOK OKUNANLAR

HAVA DURUMU
ISTANBUL ANKARA BURSA
İSTANBUL ANKARA BURSA