ERKEN BOŞALMADA CİNSEL TERAPİ

ERKEN BOŞALMADA CİNSEL TERAPİ

           Erken boşalmanın ilk etkin tedavi yöntemi 1956'da Dr.James Semans ta­rafından geliştirilen "Dur-Başla" tekniğidir. Bu tekniğin esası penis uyarımının durdurulup yeniden başlatılması ve bu işlemin bir çok kez tekrarlanmasıdır. Se­mans tedavi ettiği 8 olguda %100 başarı bildirir.

           Cinsel işlev ve işlev bozukluklarının anlaşılmasında deneysel fizyolo­jik temeli Masters ve Johnson'un araştırmaları sağlamıştır. Sonuçlarını 1990'da "İnsan Davranışı" ve 1970'de "İnsan Cinsel Yetersizliği" kitaplarında yayınladı­lar. Tedavi ettikleri 186 erken boşalma vakasının başlangıç başarı oranı %97,8, 5 yıllık başarı oranı %97,3'dür.

          1970'den sonra hepsi Masters ve Johnson'un tedavi programının modifi­kasyonları olan çeşitli davranışsal yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu geniş yeni­den eğitim programlarında farklı özellikler olmakla birlikte, üstü kapalı karşı ko­şullandırma ve kognitif davranışsal stratejiler yoluyla performans kaygısının azaltılması, seks eğitimi, iletişim geliştirme, tutum ve davranış değiştirme prose­dürleri, seks tekniğinde ustalaştırma hemen hepsinde ortak elemanlardır.

          Seks terapisi günümüzdeki kullanımıyla cinsel sorunları olan çiftlere uy­gulanan bir tür kognitif davranış tedavisi kabul edilir. Tedavi başarısında, uygu­lanan yöntemin ve terapistin profesyonel becerisinin olduğu kadar, çiftin tedavi­ye uygunluğunun, düzelme istek ve çabasının da rolü vardır.

          Tedavi formatları, bireysel psikoterapi, çift tedavisi, grup psikoterapisi olabilir. Masters ve Johnson'un tedavi modelinde çiftle bir birim olarak uğraşma­nın önemi vurgulanır. Bu yaklaşım birçok seks terapisti tarafından benimsen­miştir. Zamanla cinsel sorunlu kişilerin başvurularında artış olmuş, deneyimli te­rapistlerin ekonomik kullanımı gerekmiş, farklı formatlar ortaya çıkmıştır.
          
          Gene Masters ve Johnson'un modelinde iki ayrı cinsten koterapi takımları temeldir. Araştırmalarda tek terapiste üstünlüğü kanıtlanamamıştır. Bugün te­rapist eğitimi amacıyla kullanılmaktadır.

          Tedavi oturumlarının sıklık ve sayısı da terapistlerin uygulamalarında de­ğişiklik gösterir. Masters ve Johnson'un 3 haftalık yoğun programında çiftle her gün görüşme yapılır. Haftada 1-2 tedavi oturumu ile 2-4 ay süren programlar ol­duğu gibi, çiftin eline tedavi programının verildiği tedaviler de denenmiştir.

          Bütün davranış tedavilerinde olduğu gibi, cinsel terapide de, sorun alan­ları belirlendikten sonra tedavi hedefleri çift ile birlikte saptanır. Tedavi progra­mı hakkında çifte bilgi verilir, bozukluk oluşumunu, dolayısıyla tedavinin amacı­nı anlamaları sağlanır. Tedavi süresince, cinsel yaşamlarına özel bir önem ver­meleri, birbirlerine özen göstermeleri, ev uygulamaları için uygun koşulları sağlamaları (ısı, banyo, ışık, seyahat) istenir.

          İlk görüşmede öykü alımından itibaren tüm tedavi süresince çiftin cinsel bilgilenmesindeki yanlışlar düzeltilir, yeri geldikçe cinsel işlev fizyolojisi ve cin­sel tutumlarla ilgili bilgiler verilir. Çiftin genel ve cinsel iletişimi geliştirilmeye ça­lışılır. Hoşnutluk ve hoşnutsuzlukların uygun biçimde ifadesi ve kabulü özendi­rilir.

          Cinsel terapinin ilk basamağı sensate focus (SF) dur. Sensate focus, çif­tin cinsel ilişkiyi mekanik bir olay olarak değil, duygusal ve bedensel hazzın pay­laşılması olarak kavramasına yardım eder. Cinselliğin odağı cinsel organlardan tüm bedene yayılır. Bu bakış açısını yerleştirebilmek için, beklentileri ve alışıl­mış hedefleri ortadan kaldıran ev ödevleri verilir. Cinselliğin yaygın olan anlayışında temel hedef olarak görülen cinsel birleşme ve orgazm yasaklanır. Cinsel uyarılma zorunlu, gerekli ve önemli değildir. Cinsel yanıt oluşumunun beklenmemesi, hatta istenmemesi, performans kaygısının azalmasını sağ­lar. Genellikle ihmal edilen dokunsal ve duygusal hazlar önemsenmekte ve hedeflenmektedir. SF I, cinsel organlar dışında tüm bedenin duyumsal masajı, okşanmasıdır. Çiftin, bedensel özellik ve gereksinimlerini fark etmesini sağlar. Feed-back SF'un ayrılmaz bir parçasıdır. Eşlerin nerenin nasıl okşanmasından hoşlandıklarını konuşmaları istenir. Görüldüğü gibi SF değişen pozisyonlarıyla, eşlerin sırayla okşayan ve okşanan rollerini almalarını gerektirir. Bu da eşlerin eşit katılımını sağlar. SF II’de okşamaya cinsel organlarda katılır ama bu uyarı sürekli ve ritmik olmamalıdır.

          Eşlerden birinde özellikle kaygı yaratan ya da kaçınılan durumlar söz konusu ise, imgesel veya yaşantısal duyarsızlaştırma çalışmaları bu ödevlere eklenebilir. Çiftin cinsel iletişiminin iyi, ön sevişmenin süre ve çeşitlilik bakımından yeterli, katılımlarının eşit olduğu düşünülen durumlarda SF hiç verilmeyebilir ve­ya modifiye edilebilir. Erken boşalma tedavisinde SF kullanımı kural değildir, terapist duruma göre doğrudan özel teknikleri uygulamaya karar verebilir.

          Erken boşalmanın tedavisinde başlıca Semans'ın "dur-başla" veya Mas­ters ve Johnson'un "sıkma' tekniği kullanılır. Tedavi boşalmadan hemen önce ki duyumların farkına varılmasını sağlayarak boşalmayı denetlemeyi öğretmeyi amaçlar.

          Eşi olmayan erkeklerde erken boşalma tanısı koymak için acele edil­memelidir. Sürekli ve düzenli bir cinsel yaşam olmadığında değerlendirme güç­leşir.

Uzm. Dr. Nesrin Yetkin’in “Sık Görülen İki Cinsel İşlev Bozukluğu: Vajinismus ve Erken Boşalmada Değerlendirme, Tanı ve Tedaviler” adlı kitaptaki yazısından uyarlanmıştır.